Xidmət
Fərdi ortezlər və protezlər
Ortez bədən hissəsini dəstəkləyən, qoruyan və ya düzgün vəziyyətdə saxlayan xarici vasitədir. Sözün kökü «düz, bərabər» mənasını verir. Sağlam Addımda ortezləri və protezləri ortoped-texniklər fərdi ölçü (gips) əsasında hazırlayır. Bir çox ortez, məsələn bud-çanaq ortezləri, yalnız müalicə edən həkimin təyinatı ilə hazırlanır.
Ümumi məlumat
Ortezlər nə üçün istifadə olunur?
- Qəza və ya əməliyyatdan sonra bədən hissəsini hərəkətsiz saxlamaq üçün (məsələn, boyun ortezi).
- Funksiyasını tam yerinə yetirə bilməyən bədən hissəsinə kömək üçün (məsələn, sinir zədəsində əl biləyini qaldırmağa kömək edən ortez).
- Yarana biləcək və ya artıq yaranmış deformasiyanı düzəltmək və artmasının qarşısını almaq üçün (məsələn, skolioz korseti).
- Ortopedik problemin qalıcı çətinliyə çevrilməsinin qarşısını almaq üçün (məsələn, ayaq biləyini düzgün vəziyyətdə saxlamaq).
- Ağrılı hərəkətləri məhdudlaşdıraraq ağrını azaltmaq üçün.
- Ortopedik qüsur səbəbindən hərəkət zamanı artıq enerji sərf olunan hallarda yorğunluğu azaltmaq üçün (məsələn, yeriş ortezləri).
Mərkəzin təqdimatında ortez və protez istiqamətləri: onurğa əyrilikləri (skolioz, kifoz); yastıpəncəlik; pəncənin içə və ya çölə basması; əyripəncə; əl-bilək, barmaq və dirsək problemləri; bud-çanaq problemləri; topuq, diz və bud problemləri; amputasiyadan sonra əl və ayaq protezləri.
Sağlam Addımda
Sağlam Addımda hazırlanan ortezlər
Mərkəzin paylaşımlarına görə
| Ortez | Nahiyə | Mərkəzin paylaşımlarında göstərilən istifadə halları |
|---|---|---|
| SMO (supra-malleolar ortez) | Ayaq və topuqüstü nahiyə | Aşırı yastıpəncəlik və içə basma, daban və topuğun içə çökməsi, yüngül və orta dərəcəli spastik ayaq. Ayağın uzununa və eninə tağını dəstəkləyir, ayaqla aşağı-yuxarı hərəkəti məhdudlaşdırmır, ayaqqabı ilə istifadə olunur |
| AFO (ayaq-ayaq biləyi ortezi) | Baldır və ayaq | Sallaq ayaq, sinir zədəsi və ya nevroloji səbəbdən ayaq biləyinə nəzarətin itməsi, yeriş problemləri, uşaq serebral iflici. Hərəkətli və sabit növləri var |
| Refleks AFO | Baldır və ayaq | İnsultdan sonra sallaq ayaq |
| Bərkitməli AFO | Baldır və ayaq | Reabilitasiya dövründə, çəkisi çox olan pasiyent üçün |
| DAFO (dinamik AFO) | Ayaq və ayaq biləyi | Uşaq serebral iflici; iki hissəli, qısalıq kompensasiyası ilə hazırlanmış nümunə |
| GRAFO | Baldır və ayaq | Yeriyəndə dizləri önə bükülən uşaqlar. Ayağın yuxarı hərəkətini 90°-də saxlayır, aşağı hərəkətini sərbəst buraxır |
| KAFO (diz-ayaq biləyi-ayaq ortezi) | Diz, topuq, ayaq | Uşaq serebral iflici, insult, aşağı ətrafların parezi, X-vari və O-vari əyriliklər |
| H-KAFO (bud-çanaq ortezi) | Bud-çanaq, diz, topuq, ayaq | Mərkəzin nümunəsi: osteogenesis imperfecta (şüşə sümük xəstəliyi) olan, bud sümüyündə təkrarlanan sınığı olan pasiyent; ortezi müalicə edən həkim təyin edib. Ottobock (Almaniya) oynaqları |
| Fərdi dizlik (diz ortezi) | Diz | X-vari və O-vari əyriliklər (üç nöqtə prinsipi); genu recurvatum — dizin arxaya açılmasının qarşısını almaq |
| TLSO (döş-bel-oma ortezi) | Onurğanın döş, bel və oma hissəsi | Döş və bel fəqərələrinin travmaları, əməliyyatdan sonrakı dövr. Mərkəzin nümunəsində əməliyyat yarasına basqı olmasın deyə ortezdə boşluq saxlanılıb |
| Pilot korseti | Döş qəfəsi | Döş qəfəsi deformasiyaları |
| Mil-dirsək fiksatoru | Bazuönü | Mil və dirsək sümüyü sınıqları. İki hissəlidir, cırt bantla bərkidilir, lazım olduqda əl biləyini də əhatə edir |
| Statik əl splinti | Əl | Fərdi hazırlanır |
| Vertikalizator | — | Serebral iflicli uşaqları ayaq üstə saxlamaq üçün vasitə |
| Diabetik ayaqqabı | Ayaq | Diabeti olanlarda ayaq sağlamlığını qorumaq üçün |
Skolioz korsetləri üçün: Skolioz korsetləri
Protezlər
Sağlam Addımda amputasiyadan sonra əl və ayaq protezləri hazırlanır. Mərkəzin paylaşımlarında xarici görünüşcə təbii əldən çətin seçilən silikon əl protezi nümunəsi də var.
Kim təyin edir, kim hazırlayır?
Ortezin növünü və istifadə rejimini müalicə edən həkim — ortoped-travmatoloq, nevroloq, reabilitoloq — ilə birgə müəyyən etmək lazımdır. Bəzi ortezlər, məsələn bud-çanaq ortezləri, yalnız həkim təyinatı ilə hazırlanır. Əyripəncədə ortez ortoped-travmatoloq və reabilitoloqun müalicəsini əvəz etmir, onu tamamlayır. Ortezlərin ölçüsünü alan və hazırlayan mütəxəssislər mərkəzin ortoped-texnikləridir.
Ortezə qulluq qaydaları
- Həftədə bir dəfə nəm bezlə silin və açıq havada qurudun.
- Ayda bir dəfə yuyucu vasitə ilə təmizləyin, yenə açıq havada qurudun.
- Yumşaq hissələrin üstündəki plastikdə təzyiq nöqtələrini yoxlayın. Aşınma və ya basqı izi görünərsə, mütəxəssislə danışın.
- Ortezi tövsiyə olunan vaxtlarda (gündüz və ya gecə) istifadə edin.
- Ortezi bədənə uyğun paltar və ayaqqabı ilə geyinin.
- Dəri ilə plastik arasında sürtünmə və tərləmə olmasın deyə ortezin altından corab, kolqotka və ya qolf geyinin.
- Uşaq böyüdükcə və ya vəziyyəti dəyişdikcə ortez dəyişdirilməlidir.
- Ortezi saxlamaq üçün xüsusi qab tələb olunmur.
Tez-tez soruşulan suallar
AFO nədir və kimlərə lazımdır?
AFO baldırı və ayağı əhatə edən ortezdir. Sallaq ayaqda, sinir zədəsində, uşaq serebral iflicində və insultdan sonra ayaq biləyini düzgün vəziyyətdə saxlayıb yerişə kömək edir. Uşağınıza lazım olub-olmadığını yalnız müayinədən sonra, müalicə edən həkimlə birgə demək olar.
Uşaq böyüdükcə ortez dəyişdirilirmi?
Bəli. Ortez fərdi ölçüyə görə hazırlanır. Uşaq böyüdükcə və ya vəziyyəti dəyişdikcə yeni ölçü alınır və ortez yenilənir.
Ortezi kim təyin edir?
Ortezin növünü və istifadə rejimini müalicə edən həkim — ortoped, nevroloq, reabilitoloq — müəyyən edir, podiatr və ortoped-texniklər bu təyinata uyğun işləyir. Ayaq və diz ortezlərində podiatr müayinəsi də aparılır.
Bu səhifədəki məlumat maarifləndirmə məqsədi daşıyır və mütəxəssis müayinəsini əvəz etmir. Tibbi xəbərdarlıq