Ayaq problemləri
Ayağın içə basması (pes valgus, pes planovalgus)
Qısa cavab
İçə basma (valgus) yeriyəndə və dayananda pəncənin daxilə doğru yönəlməsi, dabanın isə çölə doğru əyilməsidir. Uzununa tağın enməsi ilə birlikdə olarsa, buna pes planovalgus deyilir. Uşaqlarda tez-tez rast gəlinir. Ayaqqabının daxili tərəfinin tez yeyilməsi, tez yorulma və ağrı varsa, mütəxəssis qiymətləndirməsi tövsiyə olunur.
Ümumi məlumat
Əlamətlər
- ayaqqabının daxili hissəsinin daha çox yeyilməsi;
- yeriyərkən tez yorulma, gəzməyi sevməmə;
- tez-tez yıxılma və ayaq burxulması;
- pəncəyə düşən yükün qeyri-bərabər paylanması;
- arxadan baxanda dabanın çölə əyilməsi.
Evdə necə müşahidə etmək olar?
Uşaq ayaqyalın, düz dayansın. Arxadan baxın: dabanın orta xətti ilə baldırın orta xətti təxminən düz xətt əmələ gətirməlidir. Daban aydın şəkildə çölə əyilirsə, ayaq içə basır. Bu müşahidə diaqnoz deyil, yalnız müayinəyə müraciət üçün işarədir.
Hansı amillər təsir edə bilər?
Əzələ-bağ sisteminin zəifliyi, ayaq quruluşunun xüsusiyyətləri, yeriş vərdişləri, artıq çəki. Uşaqlarda içə basma bəzən X-vari ayaqla birlikdə müşahidə olunur. X-vari və O-vari ayaqlar
Nə vaxt mütləq müayinə lazımdır?
Ağrı, tez-tez yıxılma, ayağın sərtliyi, bir tərəfli və ya artan deformasiya olduqda. «Böyüyəndə keçər» deyib illərlə gözləmək yerinə bir dəfə qiymətləndirmə aparmaq daha düzgündür. Müayinə müdaxilənin lazım olub-olmadığını göstərəcək.
Sağlam Addımda
- Ayaq dayanarkən və yeriyərkən yoxlanılır. Mərkəzin nümunələrində bəzi uşaqlarda valgusun yeriş zamanı artdığı görünür.
- FootBalance analizi, diz, çanaq və onurğanın yoxlanılması.
- Göstəriş olduqda dabanı tam əhatə edən sərt UCBL supinatoru və ya digər fərdi içlik, ayaq əzələləri üçün məşq proqramı.
- Nəzarət müayinələrində dabanın əyilmə bucağı ölçülür və əvvəlki ölçü ilə müqayisə edilir.
Mərkəzin nümunələrindən
- 5 yaşlı oğlan, pes planovalgus. Bir neçə cərrah və travmatoloq əməliyyat tövsiyə etmişdi. Fərdi supinator və ayaq əzələlərini gücləndirən proqramla təxminən 1,5 il müalicə və nəzarətdən sonra mərkəzin qiymətləndirməsinə görə tağda düzəlmə və valgusun korreksiyası qeydə alındı, cərrahiyyəyə ehtiyac qalmadı.
- 11 yaşlı qız, ayaq deformasiyası: əvvəl bir neçə yerdə supinator düzəldilsə də nəticə olmamışdı. UCBL supinatoru ilə 1 ildən sonra mərkəzin ölçməsinə görə sol ayaqda 28°-dən 11°-yə, sağ ayaqda 30°-dən 17°-yə.
Fərdi hallardır, nəticə hər uşaqda fərqli ola bilər. Klinik müşahidələr
Tez-tez soruşulan suallar
10 yaşda içə basma üçün müraciət etmək gecdirmi?
Lalə Dustiyeva bu sualı xüsusilə qız uşaqlarının valideynlərindən tez-tez eşidir. Cavabı belədir: 10 yaş qətiyyən gec deyil. Hər uşaq fərqlidir: səbəb əzələ-bağ sisteminin zəifliyi, ayaq quruluşunun xüsusiyyəti və ya yanlış yeriş vərdişi ola bilər. Problem funksionaldırsa və sümüklər hələ tam formalaşmayıbsa, düzgün yanaşma ilə yaxşı nəticə əldə etmək mümkündür. Mərkəzin paylaşımlarında 14 yaşdan böyük yeniyetmələrdə də (məsələn, 16,5 yaşda) dəyişiklik qeydə alınmış nümunələr var. Diaqnoz isə yalnız müayinə ilə qoyulur.
İçə basmanı evdə necə müşahidə etmək olar?
Uşaq ayaqyalın dayananda arxadan baxın: daban və baldırın orta xətləri təxminən düz xətt yaratmalıdır. Ayaqqabının daxili kənarının tez yeyilməsinə də fikir verin. Şübhə varsa, müayinəyə yazılın.
Bu səhifədəki məlumat maarifləndirmə məqsədi daşıyır və mütəxəssis müayinəsini əvəz etmir. Tibbi xəbərdarlıq